De 7 grootste nadelen van een vaststellingsovereenkomst
Risico's die u moet kennen
- Verlies van WW-uitkering bij verkeerde formulering
- Te lage of fout berekende transitievergoeding
- Concurrentiebeding dat u jaren beperkt in uw carriere
- Finale kwijting: u geeft rechten op die u misschien niet overziet
- Te vroege einddatum waardoor uw WW wordt uitgesteld
- Geheimhoudingsclausule die verder gaat dan redelijk is
- Druk om snel te tekenen waardoor u geen ruimte heeft om na te denken
Nadeel 1: verlies van uw WW-uitkering
Dit is het grootste en meest ingrijpende risico. Het UWV beoordeelt of u recht heeft op een WW-uitkering aan de hand van drie vragen: is het ontslag aantoonbaar op initiatief van de werkgever, is de juiste opzegtermijn nageleefd, en bent u niet verwijtbaar werkloos geworden?
Als de VSO op een van deze punten tekortschiet, weigert het UWV uw uitkering. Dat betekent maanden zonder inkomen.
Fouten die uw WW kosten
- De opzegtermijn is niet of onjuist opgenomen in de einddatum
- Er staat niet expliciet dat het ontslag op initiatief van de werkgever is
- U zou zelf ontslag hebben genomen of de situatie zelf hebben veroorzaakt
- De fictieve opzegtermijn is te kort, waardoor de WW te vroeg ingaat
Nadeel 2: te lage transitievergoeding
Werkgevers bieden in een VSO standaard het wettelijk minimum aan – of soms zelfs minder. Maar de wettelijke transitievergoeding is een vertrekpunt, geen plafond. In veel situaties is er ruimte voor meer: bij een lang dienstverband, bij reorganisatie waarbij de werkgever haast heeft, of als er bijzondere omstandigheden zijn.
Bovendien rekenen werkgevers de vergoeding regelmatig fout uit. Ze laten vakantiegeld, vaste toeslagen of de 13e maand weg uit de berekeningsbasis. Meer over de correcte berekening leest u op de pagina transitievergoeding berekenen.
Nadeel 3: het concurrentiebeding blijft gelden
Heeft u een concurrentiebeding of relatiebeding in uw arbeidscontract staan? Dan blijft dat na een VSO gewoon van kracht – tenzij u er expliciet om vraagt het te laten vervallen of te beperken. Veel werknemers realiseren zich dit pas nadat ze hebben getekend en dan naar een nieuwe baan zoeken in dezelfde branche.
Een concurrentiebeding kan u jaren beperken in uw keuze van werkgever of klanten. Zorg dat dit punt standaard op de onderhandelingsagenda staat bij elke VSO. Meer over dit onderwerp op de pagina concurrentiebeding bij een VSO.
Nadeel 4: finale kwijting
Bijna elke VSO bevat een clausule met finale kwijting. Die betekent letterlijk: na ondertekening kunt u nooit meer een vordering instellen tegen uw werkgever over uw dienstverband. Openstaande vakantiedagen, een bonus die u nog tegoed had, een salarisverschil – u doet er afstand van.
Finale kwijting is op zichzelf niet abnormaal. Maar u moet begrijpen wat u precies opgeeft voordat u tekent. Heeft u twijfels over openstaande aanspraken? Laat een jurist meekijken.
Nadeel 5: tijdsdruk en psychologische druk
Werkgevers brengen de VSO soms met een strakke deadline: “We hebben dit graag voor vrijdag getekend.” Dat is een tactiek. Juridisch gezien bent u niet verplicht snel te beslissen. U heeft recht op een redelijke bedenktijd – en na ondertekening nog 14 dagen wettelijk herroepingsrecht.
Nadeel 6: geheimhouding en reputatieschade
Veel VSO’s bevatten een geheimhoudingsbeding: u mag niets vertellen over de inhoud van de overeenkomst, de omstandigheden van het ontslag of het bedrijf in negatieve zin. Dat is tot op zekere hoogte normaal. Maar soms gaan werkgevers te ver en proberen ze te verbieden dat u uberhaupt vertelt dat u bent ontslagen.
Controleer altijd wat de reikwijdte van het geheimhoudingsbeding is en of het een sociale mediabepaling bevat. Bepalingen die disproportioneel zijn, zijn juridisch aanvechtbaar.
Voor- en nadelen naast elkaar
Voordelen van een VSO
- Snelle afwikkeling zonder rechter of UWV
- Ruimte om te onderhandelen over vergoeding en voorwaarden
- Mogelijkheid om concurrentiebeding te laten vervallen
- Duidelijkheid over einddatum en financiele afspraken
- WW-rechten behouden bij correcte formulering
- Juridisch budget vaak beschikbaar voor uw adviseur
Nadelen en risico's
- WW-verlies bij verkeerde formulering
- Te lage vergoeding als u niet onderhandelt
- Concurrentiebeding blijft gelden als u niets doet
- Finale kwijting: u geeft rechten op
- Tijdsdruk die goede beslissingen in de weg staat
- Geheimhouding die verder kan gaan dan redelijk
Kunt u een VSO weigeren?
Ja. U bent nooit verplicht een vaststellingsovereenkomst te tekenen. Als u weigert, moet uw werkgever een formele ontslagprocedure starten via het UWV of de kantonrechter – en aantonen dat er een geldige ontslagreden is.
Of weigeren slim is, hangt van uw situatie af. Soms is uw rechtspositie zo sterk dat weigeren loont. Soms is onderhandelen voor betere voorwaarden slimmer dan een langdurige procedure. Lees meer over de afweging op de pagina VSO weigeren: wanneer is dat verstandig?.
Nadelen van ontslag met wederzijds goedvinden
Ontslag met wederzijds goedvinden – de volksmond voor een VSO – klinkt neutraal. Maar het initiatief lag bij uw werkgever, niet bij u. Het woord “wederzijds” wekt de indruk dat u zelf ook wilde. Dat kan consequenties hebben:
Specifieke risico's bij ontslag met wederzijds goedvinden
- Het UWV kan twijfelen aan wie het initiatief nam, wat uw WW in gevaar brengt
- De formulering dekt niet altijd alle wettelijke vereisten voor WW
- Werknemers voelen zich minder sterk staan in de onderhandeling dan ze zijn
- Toekomstige werkgevers zien “wederzijds goedvinden” en vragen door
Meer over de voor- en nadelen van deze route leest u op de pagina ontslag met wederzijds goedvinden.
Hoe voorkomt u deze nadelen?
- 1Teken niet direct
Hoe groot de druk ook is. U heeft recht op bedenktijd en na ondertekening ook nog 14 dagen wettelijk herroepingsrecht. Een werkgever die zegt dat u nu moet tekenen, blufft.
- 2Laat de VSO controleren door een jurist
Een arbeidsrechtjurist ziet direct wat er ontbreekt, wat fout is en wat beter kan. De kosten worden in de meeste gevallen vergoed door uw werkgever als onderdeel van de onderhandeling.
- 3Onderhandel over de aandachtspunten
WW-formulering, hoogte transitievergoeding, concurrentiebeding, geheimhoudingsclausule, finale kwijting. Al deze punten zijn bespreekbaar voordat u tekent.
- 4Controleer de definitieve versie
Zijn alle afgesproken wijzigingen ook daadwerkelijk verwerkt? Controleer de nieuwe versie voordat u uw handtekening zet.
Heeft u een VSO ontvangen?
Voorkom dat u de nadelen van een VSO pas ontdekt nadat u heeft getekend. Janneke controleert uw VSO op alle risico’s en onderhandelt waar nodig namens u.
Persoonlijk advies van mr. Janneke Adank - kosten vaak vergoed door werkgever
Veelgestelde vragen over de nadelen van een VSO
Wat zijn de grootste nadelen van een vaststellingsovereenkomst?
De drie grootste risico’s zijn: verlies van uw WW-uitkering bij een fout in de formulering, een te lage transitievergoeding omdat de werkgever minder aanbiedt dan wettelijk verplicht, en een concurrentiebeding dat blijft gelden als u er niet actief om vraagt het te laten vervallen. Daarnaast speelt finale kwijting een grote rol: u doet daarmee afstand van alle toekomstige vorderingen op uw werkgever.
Kan ik een VSO weigeren?
Ja. U bent nooit verplicht een vaststellingsovereenkomst te tekenen. Als u weigert, moet uw werkgever een formele ontslagprocedure starten. Of weigeren slim is hangt af van uw situatie: soms is uw rechtspositie sterk genoeg om te weigeren, soms is onderhandelen voor betere voorwaarden verstandiger. Laat u adviseren door een jurist.
Verlies ik mijn WW als ik een VSO teken?
Niet als de VSO correct is opgesteld. Het ontslag moet aantoonbaar op initiatief van de werkgever zijn, de opzegtermijn moet correct zijn nageleefd, en u mag niet verwijtbaar werkloos zijn. Een fout in de formulering kan u uw volledige WW-uitkering kosten. Dat is de belangrijkste reden om de VSO altijd te laten controleren.
Wat is bedenktijd bij een VSO?
Na ondertekening van een VSO heeft u wettelijk 14 dagen bedenktijd. Binnen die periode kunt u de overeenkomst schriftelijk herroepen zonder opgave van reden. Heeft uw werkgever u niet op deze termijn gewezen? Dan wordt de bedenktijd automatisch 21 dagen. Dit is een vangnet, geen vervanging voor juridisch advies vooraf.
Kan ik onderhandelen over de nadelen van een VSO?
Ja, vrijwel alle punten zijn onderhandelbaar. Hogere transitievergoeding, laten vervallen van het concurrentiebeding, aanpassen van de geheimhoudingsclausule, correcte einddatum voor uw WW. Een jurist weet precies welke argumenten werken en waar de werkgever ruimte heeft.
Wat als ik ziek ben en een VSO ontvang?
Dat is een juridisch extra gevoelige situatie. Tijdens de eerste twee jaar ziekte geldt een ontslagverbod. Een VSO aanbieden tijdens ziekte is niet altijd verboden, maar u heeft extra bescherming en de werkgever kan niet zomaar op ontslag aandringen. Lees meer op de pagina VSO bij ziekte, of neem direct contact op.
Wat is finale kwijting in een VSO?
Finale kwijting is een clausule waarbij u verklaart dat u na ondertekening geen verdere vorderingen meer heeft op uw werkgever uit hoofde van het dienstverband. Dat betekent dat u afstand doet van eventuele aanspraken op achterstallig salaris, niet-uitbetaalde vakantiedagen, een bonus of andere vergoedingen. Zorg dat u precies weet wat u opgeeft voordat u tekent.
